erken menopoz

 

1 ) Erken menopoz nedir? 

Kadınlarda görülen adet döngüsünün zamanından önce, yani 35 yaşından daha erken zaman içerisinde kalıcı bir şekilde kesilmesi durumuna, erken menopoz ismi verilir. Bugünün koşullarında, erken menopozun eskiye nazaran daha çok görüldüğü iddia edilse de, bu iddia kesin olarak kabul edilmemiştir. Türkiye için normal olarak kabul edilen menopoz yaşı 46 dır. 35 yaş ile 50 yaş arasında ki olguları, erken menopoz olarak değerlendirmek doğru olmaz. Erken menopozun arttığına yönelik yapılan varsayım, kadınların hamile olabilme yaşlarını mesleki, sosyal ve diğer nedenler sebebi ile erteleme eğiliminin artmasından kaynaklanmaktadır. 

2 ) Erken menopozun sebebi nedir ? 

Herhangi bir nedenin meydana gelmesi sebebi ile yumurta hücrelerini hızla bir şekilde yok eden her olay, erken menopozun meydana gelmesine sebep olarak gösterilebilir. En çok karşılaşılan nedenler ise;
 

2. 1 ) Otoimmun hastalıklar 

Yumurtalıkların, beklenenden daha kısa zaman içerisinde ortadan kaybolması ile menopozun meydana gelmesi, en çok otoimmun hastalıkların zemininde toplanan, bir takım hastalığın varlığı sebebi ile bağlantılı olarak görülür.

Otoimmun hastalık, hastanın bağışıklık sisteminin nedeni henüz bilinmeyen sebeplerden dolayı, kendi organlarını yabancı doku olarak görmesi ve bu organlara saldırıp, onlara zarar vermeye çalışması olarak da tarif edilebilir. Yabancı doku şeklinde algılanan organın yumurtalık olması halinde, otoimmun hastalık türü erken menopozun ortaya çıkmasına sebep olur.  

2. 2 ) Ameliyat yöntemi ile yumurtalıkların alınması

Herhangi bir hamilelik neticesinde, genç kadının her iki yumurtalığı da alındığında, görülen erken menopoz çeşididir. Bunun yanı sıra, başka jinekolojik ameliyatlarda da nadir olarak (yumurtalıklara kastedilme olmaksızın) yumurtalıklar zarar gördüğü taktirde, aynı şekilde erken menopoz meydana gelmektedir.
 

2. 3 ) Kanser tedavisi görülmesi
Kanser tedavisi görmek için, radyoterapi (ışın tedavisi) veya kemoterapi (ilaç tedavisi) alan kadınlarda, yumurtalıklar çeşitli hasarlara maruz kalabilir. Bu hasarlara bağlı olarak da menopoz görülebilir
 

2. 4 ) Aile öyküsü
Menopoza girme yaşını belirleyen ana faktörlerden bir diğeri de, kadının annesinin menopoza girme yaşıdır. Kadının yakın aile bireylerinden birinin, erken menopoz dönemine girmiş olması halinde, bu durum kadının erken menopoza girme olasılığını ciddi anlamda artırır.
 

2.5 ) Yaşam tarzı
çok fazla sigara içilmesi halinde, menopoza giriş sürecini hızlandırması ile beraber, tıbbi anlamda erken menopoz dönemine girilmesine sebebiyet vermesi normal olarak kabul edilmemektedir

2.6 ) Stres 

Ani stres veya uzun bir zaman içerisinde stres altında kalan kadınlarda, erken menopoz dönemine rastlanabilir. Aşırı strese maruz kalan kadınlarda, hormonal sorunlardan dolayı adet düzensizliklerine rastlanabilir. İlk zamanlarda geçici bir durum olan stresin uzun süre boyunca devam etmesi halinde, depresyon ile kaygı bozukluğuna neden olmasının yanında, ciddi psikiyatrik tabloların ortaya çıkması ile beraber, geri dönüşümsüz menopoz gelişerek seyir etmeye devam eder

2.7 )  Beslenme şekli

Beslenme bozukluğu olan ve vejetaryen olan kadınlar da, erken menopozgelişme olasılığı artmaktadır 

3 ) Erken menopozun durdurulması veya yavaşlatılması mümkün mü? 

Bazı bulgularda, erken menopoz bulguları kendiliğinden ortadan kaybolmaktadır. %1 lik orandan daha az durumda ortaya çıkan bu durumun, hangi bayanlar için geçerli olabileceğini tespit etmek oldukça zordur. Bu dönemin, şayet altta yatan otoimmun hastalık gibi ikincil bir hastalık ile ilişkisi varsa,  bu hastalığın tedavi edilme süresini yavaşlatabilir veya tamamı ile durdurabilir. Ancak pek çok durumda belirtilen bu süreç, ilerleyici olmaktadır.

Son zamanlarda, DHEA olarak adlandırılan ve anti-aging (yaşlanmayı geciktirici yada geri döndürücü olarak tercüme edilebilir) için kullanılan ilaçlar ile, erken menopoz belirtilerinin bir bölümü geri döndürülebilmektedir. Tedavinin başarılı olabilmesi için en temel faktör, kadının yaşıdır. 35 yaşın altında görülen olgularda, yaş azaldıkça, (kromozom bozukluğu olan kadınların dışında, bu kadınlarda ne yazık ki geri dönüş mümkün olmamaktadır) tedavinin başarı sağlama ihtimali artar. Yaklaşık 60 günlük uygulanan tedavi süresince, başarı sağlanamayan olgularda, tedavinin süresi uzatılabilir. Fakat en fazla sağlanan başarı oranları, tedavinin başladığı ilk 2 ay ile 3 ay arasında elde edilebilmektedir. 

 

4 ) Erken menopoz osteoporoz (kemik erimesi) sürcini hızlandırır mı? 

Erken yaşlarda kendini gösteren menopoz olgularında, (daha çok otoimmun tipte olanlarda) kendiliğinden geri dönüş veya tedavi uygulaması ile geri dönüş olması mümkündür.

Erkan yaşlar içerisinde menopoz dönemine girilmesinin meydana getirdiği en önemli dezavantajlardan bir tanesi, kemik erimesinin ( osteoporozun ) hızlanmasıdır. Bu konu ile alakalı ihtiyaç duyulan tedbirlerin alınması sağlanarak, vücutta bulunan kemikleri koruyan tedaviye geçilmesi gerekmektedir. 


Ateş basması, vajinada kuruluk, ruhsal gerginlik gibi standart menopoz belirtileri de, bir çok durumda hormon tedavisine olumlu cevap vermektedir.
Yumurta hücrelerinin yok olması ile meydana gelen erken menopoz olgularında, kadının yumurta hücresi kalmadığından dolayı, kendi yumurtaları ile hamilelik oluşması (tüp bebek de dahil) oldukça zordur. Böyle bir durumda, yapılması gereken tek bir şey var o da, donör oosit (başka bir kadının bağışladığı yumurta hücresi) ile meydana gelmiş hamileliktir.
 

5 ) Erken menopoz engellenebilmesi mümkün müdür?

Erken menopoz dönemi, daha çok ön görülemeyen bir durumdur. Kadınların hedeflediği kariyer planlarının içerisine çocuk sahibi olmayı da katmaları ve mümkün olması halinde 35 yaşına gelene kadar, hedefledikleri çocuk sayısına ulaşabilmeleri önerilmektedir. Erken menopoz dönemi çok az karşılaşılan bir durum olsa bile, ilerleyen dönemlerde çocuk sahibi olmayı düşünen kişilerin, her yık rutin olarak doktorlarına görünerek, bir takım hormon testleri ile beraber, yumurtalıkların ultrasonografi ile değerlendirmesinden ibaret olan yumurtalık rezervi (doğurganlık) ölçümlerini yaptırmaları gerekmektedir. Yumurtalık kapasitesi, bir kadının yumurtalıklarında bulunan, döllenmeye müsait olan yumurta hücresinin sayısı ile alakalı olarak çok fazla iyi fikir veren bir incelemedir

 

Author

Write A Comment