hamilelik.com © 2017 Aysetolgaiyiyasam.com - Tüm Hakları Saklıdır.

HCT Nedir, Neden Düşer, Neden Yükselir?

HCT Nedir, Neden Düşer, Neden Yükselir?

Hematokrit (HCT) kandaki kırmızı kan hücrelerinin oranıdır ve tam kan sayımında HCT değerleri genellikle yüzdelik olarak ifade edilir.

Yani HCT ölçümünde, kişinin kanındaki kırmızı kan hücrelerinin oranı ölçülmüş olur. HCT değerinin normalden düşük veya yüksek çıkması durumunda doktor, genellikle tam kan tahlilindeki diğer faktörleri de dikkate alır.

HCT değerinin düşüklüğü; kanda hücrelere oksijen taşımak için yeterli kırmızı kan hücresi bulunmadığı anlamına gelirken, bununla birlikte anemi, A vitamini eksikliği veya kanama belirtisi de olabilir. HCT değeri düşük olan kişi yorgunluk, halsizlik, sersemlik veya nefes darlığı gibi sorunlar yaşayabilmektedir.

HCT değerinin yüksekliği, HCT düşüklüğüne göre daha nadiren rastlanan bir durumdur. HCT yüksekliği durumunda; kişinin yeterince oksijen almadığı, yeterince sıvı alamadığı veya kalp krizi riski altında bulunduğu düşünülür. HCT değeri yüksek olan kişiler; zayıflık hissi, baş dönmesi ve baş ağrıları gibi sorunlar yaşayabilmektedir.

Tam kan sayımında % 50 olarak görülen bir HCT değeri, normal aralık olarak değerlendirilir ve kişinin toplam kan hacminin % 50’sinin kırmızı kan hücrelerinden oluştuğu şeklinde yorumlanır.

Yaşlara göre HCT değeri kaç olmalıdır?

  • Yeni doğan bebeklerde ve küçük çocuklarda % 53 – 69 arasında,
  • Yetişkin erkeklerde % 40 – 54 arasında,
  • Yetişkin kadınlarda % 30 – 46 arasında,
  • 10 yaş civarındaki çocuklarda ise normal HCT değeri yetişkin kadınlar ile aynı, yani % 30 – 46 arasında olmalıdır.

HCT düşüklüğü nedir?

HCT düşüklüğü, test sonucunda elde edilen değerin yukarıda da gösterildiği gibi kişinin yaşına göre normal kabul edilen HCT değerinin altında olmasıdır. Testin sonucu değerlendirilirken kişinin hamile olup olmadığı ve normalden çok yüksek yerlerde yaşayıp yaşamadığı gibi faktörler de göz önünde bulundurulmalıdır. Zira hamile bir kadının HCT değeri % 30’un altında ise bu değer düşük olarak kabul edilirken, çok yüksek rakımda yaşayan kişilerde HCT değeri erkeklerde % 45’in, kadınlarda % 41’in altında ise düşük olarak değerlendirilir.

HCT yüksekliği nedir?

HCT değerinin yüksekliği tıpta polisitemi olarak adlandırılır ve erkeklerde % 54’ün, kadınlarda % 46’nın üzerindeki HCT değeri yüksek olarak kabul edilir. Hamilelik döneminde HCT değerinin yüksekliği hamile olmayan kadınlar ile aynı orana göre tespit edilirken, çok yüksek rakımda yaşayan erkeklerde % 61’e, kadınlarda % 56’ya kadar olduğunda yüksek olarak değerlendirilmez. Çünkü çok yüksek yerlerde atmosferdeki oksijen konsantrasyonu düşmektedir.

HCT neden düşer, ne ifade eder?

HTC bazı hastalıklardan dolayı düşer ve sebebine göre de farklı belirtiler gösterebilir.

Anemi sebebiyle HCT düşüklüğünde

Kişinin HCT değerinin düşüklüğü genellikle anemi sorunu olduğunu gösterir. Bu durumda kişide aşağıdaki belirtileri görülür:

  • Aşırı yorgunluk ve enerji eksikliği,
  • Kalp atışlarının hızlı veya düzensiz olması,
  • Cilt renginin solması,
  • Nefes alıp verirken zorlanma ve nefes darlığı,
  • Beslenme yetersizlikleri

Folik asit ve B 13 vitamini eksikliği sebebiyle HCT düşüklüğünde

Kişinin beslenmesinde folik asit ve B12 eksikliği varsa buna bağlı olarak HTC değeri de düşebilir.  Bu soruna bir de demir eksikliği eşlik eder ve klasik anemi belirtileri ortaya çıkar. B grubu vitamin eksikliklerinde kişide genellikle aşağıdaki belirtiler görülür:

  • Duygu durumunda ani değişiklikler,
  • Şiddetli baş ağrısı,
  • Konsantre olmakta zorlanma,
  • Sindirim sorunları,
  • Uykuya dalmakta güçlük ve uyku düzeninin bozulması

Artrit sebebiyle HCT düşüklüğünde

Romatoid artirit sorunu yaşayan kişilerde HCT değerinin düşüklüğü ve oksijen taşıyan kan hücrelerinin yetersizliği sorunları görülür. Artirit nedeniyle eklem iltihabı ve eklem ağrısı yaşayan kişilerin vücuttaki D vitamini miktarını ve günlük D vitamini alımını da kontrol etmeleri önerilmektedir. Artrit sebebiyle HCT düşüklüğünde aşağıdaki belirtiler görülebilir:

  • Depresif ruh hali,
  • Duygu durumu bozuklukları,
  • Anksiyete artışı,
  • Panik bozukluklar

Böbrek hastalığı sebebiyle HCT düşüklüğünde

Kişinin böbrek hastalığı yaşaması durumunda da kırmızı kan hücrelerinin üretimi olumsuz etkilenebiliyor ve bundan dolayı da ciddi HCT düşüklüğü sorunu ortaya çıkarabiliyor. Zira kırmızı kan hücreleri böbrekler tarafından salgılanan hormonlar tarafından kontrol ediliyor ve kronik böbrek hastalarında genellikle hemoglobin düşüklüğü, HCT düşüklüğü görülüyor. Kişilerin böbrek sağlığını korumaları için; bol su içmeleri ve enfeksiyonlardan kaçınmaları, sigaradan, aşırı şekerli besinlerden, alkolden uzak durmaları öneriliyor.

Sindirim sistemi sorunları sebebiyle HCT düşüklüğü

Kişinin sindirim sisteminde bir iltihap olması, sindirim sorunları yaşanması durumunda kırmızı kan hücreleri bu sorundan etkilenir ve HCT değeri düşer. Bir iltihabi bağırsak hastalığı olan ülseratif kolit hastalığı yaşanması durumunda kişinin HCT değeri düşer. Bu bağlamda sindirim hastalıkları ve otoimmun problemler yaşayan kişilerde anemi belirtileri ortaya çıkar. Çeşitli sindirim sorunları yaşayan kişilerde genel olarak aşağıdaki belirtiler görülür:

  • Yemek yedikten sonra ishal,
  • Dışkının yapışkan kıvamda olması,
  • Kaburgaların alt kısmında ağrı,
  • Hazımsız, sıkışma hissi,
  • Mide yanması

HCT neden yükselir, yüksekliği ne ifade eder?

Kişinin HCT değerinin normalden yüksek olması çok sık rastlanmayan bir sorundur ve bazı hastalıkların var olabileceğini gösterir.

Kalp hastalığı sebebiyle HCT yüksekliği

Kişinin genetik olarak taşıdığı kalp hastalığı  HCT değerinin yüksek olmasına sebep olabilir. Bu bağlamda kişinin kardiyovasküler hastalık riskini tespit etmek için genellikle hematokrit, üre değerleri ve cinsiyet özelliği dikkate alınır. Kalp sağlığını korumak için düzenli olarak egzersiz yapan, meyve ve sebze yönünden zengin beslenen ve stresi kontrol altına alan kişilerde HCT değeri de normal seyreder.

Yüksek tansiyon sebebiyle HCT yüksekliği

Yüksek tansiyon hastalarının HCT ve hemoglobin değerleri genellikle normalden yüksek çıkar. Sadece HCT değerinin yüksek olması tek başına kişide yüksek tansiyon riski oluşturmazken, diğer kan değerleriyle birlikte HCT değerinin de yüksek olması tansiyonu yükseltmektedir.

İnsülin direnci ve Tip 2 Diyabet sebebiyle HCT yüksekliği

Kişinin HCT değerinin yüksekliği insülin direncine işaret edebilirken, kişide tip 2 diyabet riskini arttırmaktadır. Uzmanlara göre insülin direnci olan kişilerde HCT yüksekliği, hemoglobin yüksekliği ve LDL (Kötü kolesterol) yüksekliği sıklıkla görülmektedir. HCT değerinin yüksekliği diyabetin erken dönem belirtilerinden biri olabilirken, diyabet riskini azaltmak için kilo vermek, yeterince uyumak ve diyabeti kontrol altına alan sağlıklı besinler tüketmek önerilir.

HCT yüksekliği belirtileri nelerdir?

  • Güçsüzlük hissi,
  • Sık sık baş dönmesi,
  • Geçmeyen baş ağrıları,
  • Karnın sol alt tarafında dalak büyümesinden kaynaklı şişlik,
  • Duş aldıktan sonra vücutta kaşıntı,
  • Dişetlerinin kanaması,
  • Sebepsiz kilo kaybı,
  • Açıklanamayan aşırı terleme

HCT yüksekliği ve düşüklüğü nasıl tedavi edilir?

HCT değerinin normalden düşük ya da yüksek olduğu durumlarda en doğru tedavi sorunun altında yatan sebebin ortadan kaldırılmasıdır. HCT düşüklüğü tedavisi için kişinin kardiyovasküler sağlığını iyileştirmesi ve besin yetersizliklerini gidermesi çok etkili olur. Bu bağlamda:

  1. Aerobik egzersizler; HCT’yi yükseltmek için faydalı olabilir, belirli artirit ve kalp hastalığı belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Zira düzenli egzersiz HCT düşüklüğü problemini ortadan kaldırmakta etkilidir.
  2. Yüksek yoğunluklu antrenman (HIIT); kırmızı kan hücresi hacmini arttırır ve hemoglobin düzeyini yükseltir. HIIT kanın akışkanlığını arttırır ve HCT düşüklüğü problemini gidermeye yardımcı olur.
  3. Demir yönünden zengin beslenmek; demir eksikliği nedeniyle HCT düşüklüğü problemi yaşayan kişilerin tedavisinde çok önemlidir. Doğal olarak demir içeren gıdaları tüketen kişilerde hematokrit ve hemoglobin düzeyi yükselir, düzenli beslenmede bu değerler normal seyreder.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir