hamilelik.com © 2017 Aysetolgaiyiyasam.com - Tüm Hakları Saklıdır.

Premenstrual Sendrom Nedir, Üstesinden Nasıl Gelinir?

Premenstrüal Sendrom (PMS) ya da diğer adıyla adet öncesi sendrom, adet döngüsünün belli günlerinde, özellikle de hemen kanama sürecinden önce kadının duygularını, fiziksel sağlığını ve davranışlarını etkileyen bir rahatsızlık.

PMS çok yaygın bir rahatsızlık. Belirtileri adet gören kadınların %90’ından fazlasını etkiliyor. Doktorun tanı koyması içinse yaşamınızdaki belli şeyleri engelliyor olması gerekli.

PMS belirtileri adetten 5-11 gün önce başlar ve adet başladığında ortadan kalkar. Sebebi bilinmiyor.

Ancak pek çok araştırmacı, bunun adet döngüsünün başındaki serotonin düzeyleri ve cinsiyet hormonları düzeyindeki değişimler ile bağlantısı olduğuna inanıyor.

Östrojen ve progesteron düzeyleri ayın belli zamanlarında artış gösterirler. Bu hormonlardaki artış ruh hali dalgalanmalarına, kaygılara ve sinirliliğe sebep olur. Ovaryen steroidleri de premenstrüal belirtiler ile alakalı beyin bölümlerindeki aktiviteleri düzenlerler.

Serotonin düzeyleri ruh halini etkiler. Serotonin beyindeki ve sindirim sistemindeki bir kimyasal ve ruh halinizi, duygularınızı ve düşüncelerinizi etkiler.

PMS’in risk faktörleri şöyle:

  • depresyon ve ruh hali bozuklukları geçmişi, örneğin doğum depresyonu veya bipolar bozukluk
  • ailede PMS geçmişi
  • ailede depresyon geçmişi
  • aile içi şiddet
  • madde kullanımı
  • fiziksel travma
  • duygusal travma

Alakalı rahatsızlıklar ise şöyle:

  • dismenore
  • majör depresif bozukluk
  • mevsimsel depresyon
  • genel anksiyete bozukluğu
  • şizofreni

PMS Belirtileri

Kadınların menstrüal döngüsü ortalama 28 gün sürer.

Yumurtlama yani yumurtalıklardan yumurtanın salınması süreci bu döngünün 14. gününde olur. Kanama ise döngünün 28. gününde olur. PMS belirtileri 14. günden başlayarak kanamanın başlamasından sonra 7 güne kadar devam edebilirler.

PMS belirtileri genelde hafif-orta düzeyde olurlar. Kadınların %80’i, günlük işlerini etkilemeyecek düzeyde bir veya daha fazla belirti olduğunu belirtiyorlar.

%20-32 aralığında bir miktar kadın ise orta-ağır düzeyde belirtilerinin yaşamlarının belli yönlerini etkilediğini belirtiyor. %3-8 miktarda kadın ise PMDD yani premenstrüel disforik bozukluk rapor ediyor. Belirtilerin ağırlığı kişiye ve aya göre değişiklik gösterebiliyor.

PMS belirtileri şöyle:

  • karında şişkinlik
  • karın ağrıları
  • hassas memeler
  • sivilce
  • yeme isteği, özellikle de tatlı
  • kabızlık
  • ishal
  • baş ağrısı
  • ışık ve seslere karşı hassasiyet
  • yorgunluk
  • sinirlilik
  • uyku düzeninde değişimler
  • anksiyete
  • depresyon
  • üzüntü
  • duygusal patlamalar

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Eğer fiziksel ağrılar, ruh hali dalgalanmaları ve diğer belirtiler günlük yaşantınızı etkilemeye başlarlarsa veya belirtiler ortadan kalkmazlarsa doktorunuza görünün.

Engele sebep olacak kadar ağır belirtiler doğru zaman aralığında ve kanama ile yumurtlama arasında gerçekleşiyorlarsa teşhis konabilir. Ayrıca aşağıdakiler gibi bazı sebepler de elenmeliler:

  • anemi
  • endometriyoz
  • tiroid hastalıkları
  • rahatsız bağırsak sendromu
  • kronik yorgunluk sendromu
  • bağ doku ve romatolojik hastalıklar

Doktor belirtilerin PMS mi yoksa başka bir rahatsızlıktan mı kaynaklandığını tespit etmek için depresyon geçmişinizi ve ailenizdeki ruh hali bozukluklarının geçmişini sorgulayabilir. IBS, hipotiroidizm ve hamilelik gibi bazı koşullar PMS’e benzer belirtiler ortaya koyabilirler.

Doktor tiroid bezinin doğru çalıştığından emin olmak için bir tiroid hormonu testi ile gebelik testi yapabilir, ayrıca jinekolojik problemleri görmek için bir muayene yapabilir.

Belirtilerinizin bir günlüğünü tutmak, PMS olup olmadığınızı tespit etmenin bir diğer yolu. Her ay belirtilerinizi ve menstrüasyonu takip etmek için bir takvim kullanın. Eğer belirtiler her ay aynı dönemde ortaya çıkıyorlarsa, PMS’ten kaynaklı olmaları muhtemel.

PMS Belirtilerini Hafifletmek

PMS’i tedavi edemezsiniz ancak belirtileri hafifletecek adımlar atabilirsiniz. Eğer hafif-orta düzeyde belirtileriniz varsa seçenekler arasında şunlar var:

  • şişliği azaltmak için bol bol sıvı içmek
  • genel sağlığınızı ve enerji düzeyinizi iyileştirmek için dengeli beslenme, bol bol meyve ve sebze yemek ve şeker, tuz, kafein ve alkol alımını azaltmak
  • folik asit, B6 vitamini, kalsiyum ve magnezyum takviyeleri alarak kramp ve ruh hali dalgalanmalarını azaltmak
  • D vitamini almak
  • yorgunluğu azaltmak için her gece en az 8 saat uyumak
  • şişkinliği azaltmak ve zihin sağlığını iyileştirmek için egzersiz
  • spor ve bir şeyler okuyarak stresi azaltma
  • etkili olduğu bilinen bilişsel davranış terapisine gitmek

Ağrı kesicileri ağrı, baş ağrısı ve sancılar için kullanabilirsiniz. Şişkinlikleri ve su ağırlığını önlemek için diüretikleri de deneyebilrisiniz. Fakat ilaç ve takviyeleri sadece doktorunuzla konuştuktan sonra alın.

Ağır PMS: Premenstrüel Disforik Bozukluk

Ağır PMS belirtileri nadirdir. Kadınların ufak bir kısmı, PMDD olarak kısaltılan premenstrüel disforik bozukluk yaşıyor. PMDD kadınların %3-8’ini etkiliyor.

Belirtileri şöyle:

  • depresyon
  • intihar düşünceleri
  • panik ataklar
  • aşırı anksiyete
  • ağır ruh hali dalgalanmaları ile sinirlilik
  • ağlama nöbetleri
  • günlük aktivitelere karşı ilgi kaybı
  • uykusuzluk
  • düşünme ve odaklanma zorlukları
  • aşırı yeme
  • ağrılı kramplar
  • şişkinlik

PMDD belirtileri östrojen ve progesteron düzeylerindeki değişimlerden kaynaklanabilirler. Düşük serotonin düzeyleri ile PMDD arasında da bağlantı var.

Doktor başka tıbbi problemleri elemek için aşağıdakileri yapabilir:

  • fizik muyene
  • jinekolojik muayene
  • tam kan sayımı
  • karaciğer fonksiyon testi

Ayrıca psikiyatrik değerlendirme de önerebilir. Kişinin veya ailesinin geçmişinde majör depresyon, madde kullanımı, travma veya stres geçmişi olması PMDD belirtilerini tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

PMDD tedavisi değişkenlik gösteriyor. Doktor şunları önerebilir:

  • günlük spor
  • kalsiyum, magnezyum ve B6 gibi vitamin takviyeleri
  • kafeinsiz beslenme
  • bireysel veya grup danışmanlık
  • stres yönetimi dersleri
  • drospirenone ve ethinyl estradiol tablet

Eğer PMDD belirtileriniz iyileşmezlerse, doktor size SSRI tipi antidepresanlar da verebilir. Bu ilaçlar beyindeki serotonin düzeylerini arttırırlar ve sadece depresyonla alakalı olmayan beyin kimyasına dair düzenlemelerde rol oynarlar.

Doktor ayrıca bilişsel davranış terapisini de önerebilir. Bu terapi türünde düşüncelerinizi daha iyi anlamanız sağlanır ve davranışlarınızı da buna göre değiştirmeniz sağlanır.

PMS veya PMDD’yi önleyemezsiniz ancak yukarıdaki tedaviler belirtilerin ağırlık ve süresini azaltabilirler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir